Publikujemy treść maszynopisu Jana Kaczmarczyka pseud. "Wilk" (1897 – 1971). Poniższy kalendarz zdarzeń zawiera zanotowany  przez Autora spis wydarzeń z okresu okupacji niemieckiej na terenie dawnego powiatu bocheńskiego. Autor był oficerem WP i instruktorem PW w Bochni do 1939 r., uczestnikiem kampanii wrześniowej, przywódcą wojskowej organizacji konspiracyjnej Związek Odbudowy Rzeczypospolitej, a od lipca 1943 r. szefem kontrwywiadu bocheńskiego obwodu AK "Wieloryb".

Po wojnie członek Komisji Historycznej  Oddział ZBOWiD w Bochni, autor  ponad 50 audycji radiowych dotyczących okresu okupacji niemieckiej, emitowanych w latach 1966-68 w lokalnym programie. Ich treść w formie maszynopisów dostępna jest dziś w zbiorach Muzeum im. S. Fischera w Bochni. Niniejszy tekst przygotowano na podstawie maszynopisu ze zbiorów prywatnych, z zachowaniem oryginalnej pisowni. Jednocześnie zaznaczamy, że jak każde źródło o charakterze wspomnień, relacji, nie jest ono wolne od błędów lub drobnych nieścisłości.

3.09.1939 r. Bochnia           

Bombardowanie niemieckiego lotnictwa. W domu Zarychtów przy ulicy Brzeskiej: 4 osoby zabite, 4 osoby ciężko ranne. W domu Jastrzębskich przy ul. Brzeskiej: 4 osoby ciężko ranne.

3.09. 1939 r. Stanisławice 

W zbombardowanym domu została zabita Bronisława Skóra i zranione dwoje dzieci.

3.09.1939 r.Staniątki

Od bomb lotniczych i karabinów maszynowych lotnictwa niemieckiego zostały zabite cztery osoby

6.09.1939 r. Bochnia

Na zachodnim przedpolu miasta ciężkie walki oddziałów wojska polskiego z niemieckim zagonem wojsk pancernych. Kolumna sanitarna ewakuowała rannych żołnierzy ze szpitala powiatowego w kierunku Tarnowa. Niemcy o zmierzchu weszli do miasta, jednak kontratak I baonu 4 psp pod dowództwem kpt J. Kapury zmusił Niemców do opuszczenia miasta i utrzymano je do następnego dnia.

7.09.1939 r. Bochnia

W godzinach porannych Niemcy weszli do opuszczonego miasta przez oddziały wojska polskiego.

8.09.1939 r. Nowy Wiśnicz

Po wycofaniu się 10 Bryg. kaw. zmot. płk. dypl. Stanisława Maczka, Niemcy utworzyli w zakładzie karnym obóz polskich jeńców wojennych tak zwany "Kriegagefangenenlager"

8.09.1939 r. Cichawka

Po ciężkich walkach pod Glichowem i Raciechowicami w powiecie myślenickim III baon 5 psp pod dowództwem mjr Janusza Rowińskiego, działając na zapleczu wroga z zamiarem przebicia się marszem nocnym do Puszczy Niepołomickiej, przybył do lasu i zatrzymał się na chwilowy postój.

9.09.1939 r. Stanisławice

III baon 5 psp ze składu 156 pp rez. marszem nocnym przez Sobolów, Buczynę, Chełm i przejściu wpław Raby o godz. 5-tej wszedł do Puszczy Niepołomickiej i zatrzymał się na odpoczynek w rejonie "Poszyny". W lesie osaczony przez przeważające siły niemieckie stoczył krwawą walkę, ulegając rozbiciu. W bitwie poległo 3 oficerów i 54 szeregowych. Niemcy stracili około 70 rannych i zabitych.

2.10.1939 Bochnia

Przybył transport koleją 925 oficerów polskich, jeńców wojennych po kapitulacji Armii „Kraków” pod Cieszanowem, których umieszczono w obozie przejściowym w koszarach obok dworca kolejowego.

15.12.1939 r. Nowy Wiśnicz

Władze okupacyjne zarządziły opróżnienie zakładu karnego w którym przebywali polscy jeńcy wojenni. Jeńcy zostali odesłani do obozów w głąb Rzeszy. Również w tym czasie zostali wywiezieni jeńcy oficerowie polscy z obozu przejściowego w Bochni.

16.12.1939 r. Bochnia

Dwóch członków org.konsp. "Orzeł Biały" Zygmunt Krzyszkowski i Fryderyk Piątkowski dokonali napadu na posterunek policji niemieckiej w Bochni. Osaczeni na posterunku przez policję niemiecką przybyłą z zewnątrz, zdobytą na posterunku bronią i granatami ręcznymi bronili się 4 godziny. W starciu została zabitych dwóch policjantów niemieckich i komendant posterunku ranny. Obaj zamachowcy ciężko ranni zostali ubezwładnieni.

17.12.1939 r. Bochnia

W niedzielę w godzinach przed świtem obaj zamachowcy Z. Krzyszkowski i F. Piątkowski zostali powieszeni na słupie latarni w rynku przed domem w którym mieścił się posterunek niemiecki.

18.12.1939 r. Bochnia

Policja niemiecka i gestapo aresztowała 21 mieszkańców m. Bochni oraz zabrała z aresztów Sądu Grodzkiego 29 osób, których pod laskiem Uzborni rozstrzelano. Egzekucję przeprowadził dowódca niemieckiej policji major Albrech na zarządzenie gubernatora dystryktu krakowskiego Otto Wachtera.

22.12.1939 r. Bochnia

Został aresztowany leśniczy Zbigniew Krzyszkowski; brat powieszonego Z. Krzyszkowskiego, zamachowca na posterunek policji niemieckiej.

23.12.1939 r. Nowy Wiśnicz

O godz. 14-ej nadszedł koleją w czterech wagonach transport 100 więźniów politycznych z więzienia Montelupich w Krakowie. Po wyładowaniu więźniów na stacji w Bochni otoczono kordonem policji pieszej i konnej i popędzono szybkim marszem w kierunku Wiśnicza. Więźniowie wśród których byli: profesorzy, lekarze, sędziowie, adwokaci i różni działacze społeczni, zostali osadzeni w zakładzie karnym, który odtąd stał się obozem koncentracyjnym polskich więźniów politycznych.

29.12.1939 r. Kopaliny

Leśniczy Zbigniew Krzyszkowski z Bochni, Maria Dziura z Wolicy k/Niepołomic i Jan Wesołowski z Woli Zabierzowskiej, zabrani z aresztów Sądu Grodzkiego w Bochni, zostali rozstrzelani w lesie w Kopalinach.